Yaşlılarda sağlam qidalanma yalnız daha az yemək demək deyil. Enerji ehtiyacı və iştaha dəyişə bilər, amma zülal və digər vacib qida maddələrini qarşılamaq yenə önəmlidir. Çeynəmə, udma, dərman və sosial imkanlar menyuya təsir edir.
Əzələləri qorumaq üçün zülal
Yumurta, balıq, uyğun süd məhsulu və paxlalılar gündə bölüşdürülə bilər. Uyğun güc hərəkətləri də rol oynayır. Çox az yemək və səbəbsiz sərt pəhriz əzələ itkisini artıra bilər. Böyrək xəstəliyində miqdar fərdiləşdirilir; bütün yaşlılara eyni yüksək zülal planı tətbiq olunmur.
Kalsium, D və B12-yə diqqət
Sümük sağlamlığı və sorulma xüsusiyyətləri yaşla dəyişə bilər. B12-nin qidadan sorulması bəzi insanlarda azalır. Əlavə ehtiyacı risk və klinik vəziyyətə görə seçilir; bütün yaşlılara eyni multivitamin məcburi deyil. Məhsulların ümumi dozasını və dərmanlarla uyğunluğunu mütəxəssislə yoxlayın.
Lif və maye balansı
Qəbizlikdə tərəvəz, paxlalı və tam taxıllar rahat porsiyada istifadə oluna bilər. Miqdarı tədricən artırın. Susuzluq hissi zəifləyə bilər, amma ürək və böyrək xəstəliyində maye məhdudiyyəti də ola bilər. Gündəlik planı fərdi göstərişə uyğun qurun; hamıya daha çox su qaydası təhlükəsiz deyil.
Çeynəmə və udma çətinliyi
Yumşaq tərəvəz, uyğun şorba və digər təhlükəsiz teksturalar lazım ola bilər. Udma zamanı öskürək, boğulma və qidanın ilişməsi qiymətləndirilməlidir. Bütün qidanı özbaşına durulaşdırmaq həmişə təhlükəsiz deyil; bəzən xüsusi konsistensiya lazımdır. Diş və ağız problemləri də qida qəbulunu azalda bilər və müalicə edilməlidir.
İştaha və sosial şərait
Tək yaşamaq, alış-veriş çətinliyi və kədər yeməyi azalda bilər. Kiçik, qida maddələri ilə zəngin seçimlər və birgə yemək imkanları kömək edə bilər. Soyuducuda təhlükəsiz hazır porsiya saxlamaq praktikdir. Kömək istəmək normaldır; qida problemini yalnız iştahanın təbii azalması kimi qəbul etmək lazım deyil.
Çəki itkisi və dərmanlar
İstəmədən arıqlama, davamlı iştahasızlıq və zəiflik qiymətləndirilməlidir. Dərmanlar dadı, iştahanı və sorulmanı dəyişə bilər. Özbaşına dayandırmayın, siyahını müalicə komandası ilə nəzərdən keçirin. Yaşlı insanda çəki azaltmaq qərarı funksiyanı və əzələni qorumaqla birlikdə verilir; tərəzi tək məqsəd deyil.
Həftəlik yemək dəstəyini planlamaq
Alış-veriş və hazırlama çətindirsə yaxınlarla kiçik, təhlükəsiz hazır porsiyalar barədə razılaşmaq olar. İştaha az olanda sadə, yumşaq və qida maddələri ilə zəngin seçimlər planlanır. Udma çətinliyində teksturanı mütəxəssislə dəqiqləşdirin. Çəki və güc azalmasını qeyd edin; yaşla hər dəyişiklik normal sayılmır və tək əlavə içki ilə örtülməməlidir.
Tez-tez verilən suallar
Yaşlandıqca yalnız yüngül şorba kifayətdir?
Çox vaxt bütün zülal və enerji ehtiyacını qarşılamır. Şorbanın tərkibi və günün başqa yeməkləri nəzərə alınmalıdır.
İştaha yoxdursa əlavəli içki başlamaq lazımdır?
Bəzi hallarda faydalı ola bilər, amma səbəb və ehtiyac qiymətləndirilməlidir. Məhsul seçimini həkim və dietoloqla uyğunlaşdırın.
Həmçinin oxuyun
Mənbələr
Bu yazı ümumi məlumat üçündür və fərdi tibbi məsləhəti əvəz etmir. Xəstəlik, dərman istifadəsi və xüsusi qidalanma ehtiyacında planı həkim və dietoloqla uyğunlaşdırın.
