Gündə neçə saat yatmaq lazım olduğu yaşa görə dəyişir. Əksər yetkinlər üçün gecə təxminən 7–9 saat ümumi istiqamətdir. Ancaq müddətlə yanaşı yuxunun keyfiyyəti, sabit rejim və gündüz özünü necə hiss etməyiniz də önəmlidir.
Yaşa görə ümumi ehtiyac
Uşaqlar və yeniyetmələr adətən yetkinlərdən daha çox yuxuya ehtiyac duyur. Yeniyetmələr üçün çox vaxt 8–10 saat, məktəb yaşında isə 9–12 saat aralığı verilir. Körpələrdə gündüz yuxusu da hesablanır. Yaşa uyğun tövsiyələr ayrıca qiymətləndirilməlidir; böyüklərin saatını uşağa tətbiq etmək düzgün deyil.
Yataqda vaxtla real yuxu fərqlidir
Doqquz saat yataqda qalmaq doqquz saat yatmaq demək deyil. Uzun yuxuya getmə və gecə oyanmaları real müddəti azalda bilər. Bir neçə gün yatma, oyanma və gündüz yuxululuğunu qeyd etmək faydalıdır. Ağıllı saatın nəticəsi təxmini ola bilər; tibbi diaqnozu tək cihaz hesablamasına əsasən qoymayın.
Keyfiyyətli yuxunun gündüz göstəriciləri
Səhər davamlı halsızlıq, gün ərzində mürgüləmə və diqqət problemi varsa müddəti yoxlayın. Yetərli saat yatmağınıza baxmayaraq şikayət davam edirsə başqa səbəblər də araşdırılır. Yuxu apnesi, dərman və xəstəliklər rol oynaya bilər. Özünüzü daha çox yatmağa məcbur etmək hər problemin həlli deyil.
Sabit rejim qurmaq
Hər gün yaxın saatlarda yatıb oyanmaq bədən saatına kömək edir. Həftəsonu böyük fərqlər rejimi çətinləşdirə bilər. Gec kofein və ağır yeməyi nəzərdən keçirin. Otağı rahat, mümkün qədər sakit və qaranlıq saxlayın. İş qrafiki sabit deyilsə real şəraitə uyğun fərdi plan qurmaq lazımdır.
Gündüz yuxusu və gecə
Qısa gündüz yuxusu bəzi insanlara rahatlıq verə bilər, amma gec saatda uzun yatmaq gecə yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər. Təsir fərdidir. Gündüz mütləq yata bilməmək problem deyil. Sükan arxasında yuxululuq varsa bunu adi yorğunluq saymayın; təhlükəsiz dayanın və davamlı səbəbi qiymətləndirin.
Nə vaxt mütəxəssisə müraciət etməli?
Güclü xoruldama, nəfəsin dayanması, davamlı yuxusuzluq və gündüz güclü yuxululuq yoxlanmalıdır. Yuxu dərmanını tanışın təcrübəsinə görə başlamaq düzgün deyil. Müalicə səbəbdən asılıdır. Bəzi hallarda davranışa əsaslanan xüsusi yuxusuzluq müalicəsi lazım olur; təkcə saat saymaq kifayət etmir.
Həftəsonu rejimini uyğunlaşdırmaq
İş günlərində çox az yatıb həftəsonu uzun yatmaq yuxu borcunu tam rahat həll etməyə bilər. Mümkün olduqda gündəlik yuxu imkanını artırın və saat fərqini çox böyütməyin. Növbəli işdə başqa plan lazım ola bilər. Yuxu müddətini rəqəm yarışına çevirmədən gündüz funksiyasını və təhlükəsizliyi də izləyin.
Tez-tez verilən suallar
Hamı mütləq 8 saat yatmalıdır?
Səkkiz saat tək düzgün rəqəm deyil. Yaşa və fərdi ehtiyaca uyğun aralıq, keyfiyyət və gündüz funksiyası birlikdə qiymətləndirilir.
Yaşlandıqca yuxuya ehtiyac tam azalırmı?
Yaşla rejim dəyişə bilər, amma davamlı az yuxunu normal saymaq olmaz. Sağlamlıq və dərmanlar da nəzərə alınmalıdır.
Həmçinin oxuyun
Mənbələr
Bu yazı ümumi məlumat üçündür və fərdi tibbi məsləhəti əvəz etmir. Xəstəlik, dərman istifadəsi və xüsusi qidalanma ehtiyacında planı həkim və dietoloqla uyğunlaşdırın.
