Qarpız yeməyin faydaları: su balansı, porsiya və təhlükəsiz saxlama

Sağlam qidalanma

müəllif: Mezmun.az Redaksiyası 2 baxış

Yaşıl qabıqlı qarpız və qırmızı içi görünən təzə qarpız dilimləri

Qarpız yeməyin faydaları onun su ilə zəngin meyvə olması və isti günlərdə menyuya təravət gətirməsi ilə bağlıdır. Ancaq qarpızı bədəni təmizləyən, böyrəyi müalicə edən və ya sürətlə arıqladan vasitə saymaq doğru deyil. Faydalı seçim üçün həm yediyiniz porsiyanı, həm digər yeməklərlə balansı, həm də kəsilmiş meyvənin saxlanmasını düşünmək lazımdır.

Qarpız adətən iri alındığı üçün porsiyanı görmək bəzən çətin olur. Bir dilimin ölçüsü ailədən ailəyə çox dəyişir. Böyük dilimi “bir porsiya” adlandırmaq avtomatik olaraq hamıya uyğun miqdar yaratmır. Doğrayıb kiçik qaba qoymaq nə qədər yediyinizi qiymətləndirməyi asanlaşdırır.

Qarpız su ehtiyacını qarşılayırmı?

Sulu qidalar gün ərzində qəbul edilən mayeyə töhfə verir. Qarpız da belə qidalardandır. Bununla belə, susuzluğu qarşılamaq üçün bütün günü yalnız meyvəyə güvənmək məntiqli deyil. Adi suyu gündəlik içki kimi saxlamaq və meyvəni ayrıca qida kimi yemək daha sadə plandır.

Maye qəbuluna tibbi məhdudiyyət qoyulubsa, “qarpız sudur, hesaba daxil deyil” demək düzgün olmaz. Ürək və ya böyrək xəstəliyinə görə verilmiş fərdi planda sulu meyvələrin necə hesablanacağını dəqiqləşdirmək lazımdır. Hər kəs üçün eyni litrlə su və eyni çəkidə qarpız tövsiyə edilə bilməz.

Qarpızın rəngi və faydaları barədə nə bilməli?

Qırmızı qarpızda likopen kimi karotinoidlər olur. Amma meyvənin qırmızı rəngi onun hər hansı xəstəliyi önləyəcəyinə zəmanət vermir. Tədqiqatlarda ayrıca maddə, ekstrakt və adi qidanın istifadəsi arasında fərq saxlanmalıdır. Qarpızın ən praktik rolu müxtəlif meyvə seçimlərindən biri olmasıdır.

Təzə meyvəni dondurma, şərbət və ya çox şəkərli içkinin yerinə seçirsinizsə, dəyişən yalnız qarpızın tərkibi deyil, menyunun ümumi quruluşudur. Üstünə şəkər səpmək, şərbət qatmaq və ya böyük miqdarda şirəsini içmək həmin seçimi dəyişdirir. Dadı xoş olan meyvə üçün əlavə şirinləşdirici çox vaxt lazım olmur.

Qarpız arıqladırmı?

Qarpızın özü xüsusi piy yandıran qida deyil. Bir neçə gün yalnız qarpız yemək balanslı çəki idarəsi planı sayılmır. Belə yanaşma normal yeməklərin, zülal mənbələrinin və digər qida qruplarının yerini daralda bilər. Qısamüddətli tərəzi dəyişiklikləri də həmişə bədən yağının azalması demək deyil.

Daha praktik seçim adi menyunu saxlamaq, meyvəni planlı ara yeməkdə istifadə etməkdir. Məsələn, nahardan sonra çox böyük dilim yemək əvəzinə günün ayrıca vaxtında kiçik qab seçin. Hələ acsınızsa, yalnız əlavə qarpız yeməklə davam etməkdənsə, əsas yeməklərinizin doyumluluğuna baxın.

Diabet və həzm həssaslığı zamanı necə yanaşmalı?

Qarpızda karbohidrat var və qəbul edilən miqdar əhəmiyyətlidir. Yalnız “şirinliyi azdır” və ya “sudan ibarətdir” deyərək porsiyanı nəzərə almamaq olmaz. Diabeti olan şəxs üçün meyvənin yeri fərdi yemək və müalicə planına əsaslanmalıdır. Bir qidanın göstəricisinə baxıb bütün qərarı onunla vermək kifayət etmir.

Böyük porsiya bəzi insanlarda qarında narahatlıq yarada bilər. Eyni vaxtda çox meyvə yeməyi azaltmaq və reaksiyanı izləmək ilk müşahidə addımıdır. Davamlı şikayətlərdə isə yalnız qarpızı günahlandırıb uzun qida qadağaları yaratmaq əvəzinə mütəxəssisə müraciət etmək daha faydalıdır.

Qarpızı kəsməzdən əvvəl yumaq niyə lazımdır?

Qabıq yeyilməsə də, bıçaq xarici səthdən iç hissəyə keçir. Buna görə əvvəlcə əlləri, kəsmə səthini və meyvənin qabığını təmizləmək vacibdir. FDA meyvə-tərəvəzi axar su altında yumağı tövsiyə edir. Sərt qabıqlı meyvəni təmiz fırça ilə sürtmək mümkündür; sabun və ağardıcı istifadə edilməməlidir.

Qarpızı çiy ət doğradığınız taxtada hazırlamayın. Kəsmək üçün kifayət qədər böyük və sabit səth seçin. Meyvə sürüşürsə, əvvəlcə təhlükəsiz şəkildə yerləşdirin və bıçağı güclə idarə etməyə çalışmayın. Mətbəxdə rahat hazırlıq həm təmizliyi, həm də yaralanma riskini azaltmaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Kəsilmiş qarpızı necə saxlamaq olar?

Kəsilmiş meyvəni bağlı qabda soyuducuda saxlayın və otaq temperaturunda uzun müddət qoymayın. Tez xarab olan qidalar üçün ümumi qayda iki saat, hava 32°C-dən istidirsə bir saat ərzində soyutmaqdır. Süfrədə uzun qalmış meyvəni sonradan soyuducuya qoymaq əvvəlki təhlükəni aradan qaldırmır.

Böyük qarpız aldıqda hamısını eyni anda doğramaq məcburi deyil. İstifadə olunacaq hissəni planlaşdırın, qalanını uyğun şəkildə örtüb soyudun. Piknikdə isə meyvəni soyuq çantada daşıyın və servis üçün az miqdarda çıxarın. Qalıqları saxlayarkən nə qədər isti şəraitdə qaldığını da nəzərə alın.

Tez-tez verilən suallar

Qarpızı çörəklə yemək olarmı?

Ümumi qadağa yoxdur, amma hər iki qida karbohidrat mənbəyidir. Porsiya və günün digər yeməkləri nəzərə alınmalıdır. Yanına duzlu pendir əlavə edilirsə, duz miqdarı da artır.

Axşam qarpız yemək zərərlidirmi?

Saatdan çox miqdar, fərdi rahatlıq və saxlanma şəraiti önəmlidir. Yatmazdan əvvəl çox böyük porsiya sizi narahat edirsə, vaxtı və miqdarı dəyişmək daha uyğun ola bilər.

Mənbələr və əlavə oxu

Yazı ümumi məlumat üçündür və fərdi diaqnoz və müalicəni əvəz etmir. Menyu və resept nümunələri redaksiyanın praktik təklifləridir.

Əlaqəli məqalələr