Stress və iştaha arasında əlaqə fərdidir: bəzi insanlar daha çox, başqaları daha az yeyir. Emosiyalar, yuxu, gündəlik mühit və bədən reaksiyaları bu dəyişiklikdə rol oynayır. Bunu yalnız iradə zəifliyi kimi izah etmək kömək etmir.
Niyə iştaha arta və ya azala bilər?
Stress reaksiyası diqqəti, həzm hisslərini və yemək davranışını dəyişə bilər. Qısa və uzunmüddətli gərginlik eyni təsir göstərmir. İş yükü və vaxt çatışmazlığı da yeməyi gecikdirir. Bir insanda olan reaksiyanı hamıya şamil etməyin. Kəskin iştaha dəyişikliyinin başqa tibbi səbəbi də ola bilər.
Emosional yeməyi qınamadan müşahidə etmək
Yeməyi rahatlıqla əlaqələndirmək yayılmış davranışdır. Məqsəd özünüzü günahlandırmaq deyil, hansı vaxt və hissdə baş verdiyini anlamaqdır. Aclıq, yuxusuzluq və stressi qısa qeyd etmək faydalı ola bilər. Qeydi kalori nəzarətini sərtləşdirmək üçün istifadə etməyin; bəzi insanlarda bu narahatlığı artıra bilər.
Əsas yeməkləri sabit saxlamaq
Gərgin günlər üçün bir neçə sadə seçim hazırlayın: uyğun qatıq və yulaf, paxlalı yeməyi və ya sadə sendviç. Uzun aclıq sonradan güclü istəyi artıra bilər. Bütün gün qəhvə içib yeməyi unutmaq ehtiyacları qarşılamır. Kiçik real plan çox mürəkkəb sağlam menyudan daha davamlı ola bilər.
Yeməkdən başqa dəstək yolları
Qısa fasilə, gəzinti, nəfəsə diqqət və yaxınlarla danışmaq bəzi insanlara kömək edir. Bunlar ciddi narahatlıq və depressiyanın bütün müalicəsini əvəz etmir. İş və sosial şəraitin dəyişdirilməsi də lazım ola bilər. Bütün yükü təkcə fərdin üzərinə qoymadan dəstək imkanlarını düşünmək vacibdir.
Sərt qadağalar niyə əks təsir göstərə bilər?
Şirniyyatı tam qadağan edib sonra nəzarəti itirmək günahkarlıq dövrü yarada bilər. Ölçülü və çevik yanaşma daha rahat ola bilər. Növbəti yeməyi cəza olaraq buraxmaq lazım deyil. Yeməklə münasibət gündəlik həyatı pozursa yalnız pəhriz siyahısı kifayət etməyə bilər; mütəxəssis dəstəyi alın.
Nə vaxt müraciət etməli?
Davamlı iştahasızlıq, izahsız arıqlama, nəzarətsiz yemə epizodları və güclü ruh düşkünlüyü qiymətləndirilməlidir. Dərman və xəstəliklər də rol oynayır. Yeni simptomu avtomatik stress saymayın. Məqsəd həm qida ehtiyacını qarşılamaq, həm də psixoloji və tibbi səbəblərə uyğun yardım almaqdır.
Gərgin gün üçün hazır yemək planı
Bir neçə asan seçim saxlamaq çox ac və yorğun vaxtda qərar yükünü azalda bilər. Sadə sendviç, uyğun qatıq və ya əvvəlcədən hazırlanmış paxlalı yeməyi nümunədir. Hazır yeməyi təhlükəsiz saxlayın. Planın alınmadığı gün özünüzü qınamayın; hansı dəstəyə ehtiyac olduğunu düşünün. Stressin səbəblərinə də yardım almaq qidalanma qədər önəmlidir.
Tez-tez verilən suallar
Stressdə şirniyyat istəyi vitamin azlığıdır?
Mütləq deyil. Vərdiş, emosiyalar və aclıq rol oynaya bilər. Tək istəyə görə əlavə preparat seçmək düzgün deyil.
İştaham azdırsa özümü böyük yeməyə məcbur etməliyəm?
Kiçik, uyğun və tez hazırlanan seçimlər rahat ola bilər. Davamlı az qəbul və çəki itkisi varsa səbəbi qiymətləndirin.
Həmçinin oxuyun
Mənbələr
Bu yazı ümumi məlumat üçündür və fərdi tibbi məsləhəti əvəz etmir. Xəstəlik, dərman istifadəsi və xüsusi qidalanma ehtiyacında planı həkim və dietoloqla uyğunlaşdırın.
