Reyhanın faydaları haqqında ən real başlanğıc onun yeməyə ətir və dad verən göyərti olmasıdır. Təzə reyhan salat, tərəvəz, paxlalı yemək və souslarda istifadə oluna bilər. Az miqdarı belə yeməyin dadını dəyişdirdiyi üçün hər şeyi çox duzla dadlandırmaq vərdişinə alternativ üsullardan biri yaradır. Bununla belə, bir neçə yarpaq reyhanı xəstəlik müalicəsi kimi təqdim etmək olmaz. Bu məqalə mətbəxdə istifadə edilən reyhanı efir yağı, ekstrakt və başqa bitki məhsullarından ayıraraq izah edir.
Reyhan nədir və hansı növləri var?
Gündəlik mətbəxdə reyhan adı ilə yaşıl və bənövşəyi yarpaqlı, müxtəlif ətirli formalar istifadə olunur. Növə görə dadı yumşaq, ədviyyəli və ya daha kəskin hiss edilə bilər. Eyni ad altında satılan bitkilərin hamısının tərkibi və tətbiqi tam eyni sayılmamalıdır. Satın alarkən məhsulun mətbəx üçün uyğun göyərti olduğuna əmin olun.
İngiliscə basil və holy basil adları da qarışıqlıq yarada bilər. Müxtəlif bitki növləri haqqında araşdırmanı birbaşa gündəlik reyhan dəstəsinə aid etmək düzgün deyil. Xüsusilə kapsul və müalicə məqsədli çaylarda bitkinin dəqiq adı vacibdir. Burada əsasən yeməklərdə istifadə olunan reyhan göyərtisindən danışılır, preparat istifadəsi tövsiyə edilmir.
Qida tərkibi və porsiya reallığı
Reyhan müxtəlif vitaminlər və bitki birləşmələri ehtiva edir, amma gündəlik istifadə miqdarı adətən kiçikdir. Yüz qram göyərtinin tərkibini göstərən cədvəli bir neçə yarpağa aid etmək real gözlənti yaratmır. Qida tərkibində maddənin olması ilə həmin maddədən böyük miqdar qəbul etmək ayrı məsələlərdir. Reyhanın əsas gündəlik üstünlüyü çox vaxt dad və yemək müxtəlifliyidir.
Antioksidant və bitki birləşmələri barədə araşdırmalar maraqlıdır, lakin laboratoriya nəticəsi bütün xəstəliklər üçün müalicə vədi deyil. Dərman qəbul edən insan reyhanla müalicəni əvəz etməməlidir. Göyərtini sevmək üçün ona xüsusi tibbi rol yükləməyə ehtiyac yoxdur. Tərəvəz və paxlalı yeməkləri daha dadlı etməsi özü praktik üstünlükdür.
Mənbə: Cleveland Clinic — mətbəx reyhanı haqqında məlumat.
Mənbə: Cleveland Clinic — holy basil ilə mətbəx reyhanının fərqi.
Dadı artıraraq yeməyi müxtəlifləşdirmək
Reyhanın ətri neytral dadlı məhsullara fərqlilik verir. Pomidor, xiyar, lobya, noxud və müxtəlif tərəvəzlərlə sınamaq olar. Çox duz və hazır sous əlavə etmək yerinə əvvəlcə göyərti ilə dadı tamamlayın. Bu, duzu mütləq sıfırlamaq deyil, dad yaratmaq üçün başqa vasitələrdən istifadə etməkdir. Şəxsi dad seçiminə görə miqdarı azdan başlayın.
İlk dəfə istifadə etdiyiniz reyhan çox kəskin gəlirsə, onu bütün qazana əlavə etməyin. Bir porsiyada az miqdarda sınamaq daha rahatdır. Sonradan artırmaq asandır, amma həddən artıq ətiri yeməkdən çıxarmaq çətin ola bilər. Başqa göyərtilərlə birlikdə istifadə ediləndə hər birinin dadının seçilməsinə yer saxlayın.
Reyhanla beş sadə istifadə ideyası
- Pomidor salatı: doğranmış pomidor və reyhanı sadə sousla təqdim edin.
- Qatıqlı sous: qatıq, xırda doğranmış reyhan və az miqdarda sarımsağı qarışdırın.
- Paxlalı salat: bişmiş noxud və ya lobyanı tərəvəz və reyhanla tamamlayın.
- İlıq tərəvəz: bişmiş tərəvəzin üstünə süfrəyə verməzdən əvvəl əlavə edin.
- Sandviç: çörək arasında tərəvəzlə birlikdə bir neçə təmiz yarpaq istifadə edin.
Bu reseptlərdə yağ, duz və sous miqdarını ayrıca düşünmək lazımdır. Reyhan əlavə edilmiş çox yağlı sous avtomatik yüngül yemək olmur. Məsələn, pesto tipli sousda yağ, çərəz və pendir də yer ala bilər. Bir neçə qaşıq sousun tərkibi ilə təzə yarpağın tərkibini bərabər saymayın. Porsiya yeməyin bütün hissələri üçün vacibdir.
Reyhanı nə vaxt yeməyə əlavə etməli?
Təzə ətri daha çox hiss etmək istəyirsinizsə, yeməyin sonuna yaxın və ya süfrəyə verərkən əlavə etmək rahat üsuldur. Uzun bişirmə dadın xarakterini dəyişə bilər. Bu, əvvəlcədən qatmağın qadağan olması demək deyil; məqsədinizə görə qərar verin. Sous, şorba və salatda fərqli nəticə gözlənilir.
Yarpaqları iri doğramaq və ya əl ilə ayırmaq təqdimata görə seçilə bilər. Çox əvvəl doğrayıb açıq saxlamaq əvəzinə istifadəyə yaxın hazırlamaq daha yaxşı görünüş verir. Göyərti bıçağının və lövhənin təmiz olması vacibdir. Çiy ət hazırlanmış səthi təmizləmədən göyərti üçün istifadə etməyin. Dad qədər qida təhlükəsizliyi də nəzərə alınmalıdır.
Təzə reyhanı yumaq və saxlamaq
Yarpaqları nəzərdən keçirin, xarab və selikli hissələri ayırın. Axar su altında ehtiyatla yuyun və yaxşı süzün; sabun istifadə etməyin. Salata qatılacaq yaş yarpaq sousu durulda bilər, buna görə yumşaq şəkildə qurulamaq faydalıdır. Təmiz dəsmal və ya uyğun salat quruducusu bu işi rahatlaşdıra bilər.
Saxlama üsulu məhsulun qablaşdırılmasına və şəraitinə görə dəyişir. İstehsalçı göstərişinə əməl edin, artıq nəm və sıxılmadan qoruyun. Böyük dəstə alıb unutmaq əvəzinə yaxın yeməklər üçün miqdar seçin. İstifadə edilməyəcək hissəni uyğun formada dondurmaq mümkündür, amma əridikdən sonra yarpaq təzə salatdakı teksturanı saxlamaya bilər. Belə məhsul bişirilən yeməyə daha uyğun ola bilər.
Reyhan çayı, efir yağı və ekstrakt
Göyərti, dəmləmə, efir yağı və kapsul eyni məhsul deyil. Efir yağında maddələr çox konsentrat ola bilər və onu adi göyərti kimi içmək olmaz. Xüsusilə uşaqlar, hamilələr və dərman qəbul edənlər üçün preparat seçimi ayrıca müzakirə edilməlidir. Mətbəxdə bir neçə yarpaq istifadəsi haqqında məlumatdan konsentrat məhsulun təhlükəsizliyi nəticəsi çıxmır.
Bitki əsaslı olması məhsulun hər kəsə uyğunluğunu təmin etmir. Allergiya və fərdi həssaslıq mümkündür. Yeni məhsuldan sonra təkrarlanan narahatlıq yaranırsa, istifadəni dayandırıb məsləhət alın. Şiddətli allergik əlamətlərdə təcili yardım lazımdır. Reyhanı gündəlik yeməklə qəbul etmək barədə bələdçi tibbi müalicə planını əvəz etmir.
Bənövşəyi reyhan yaşıl reyhandan daha faydalıdır?
Rəng və növ tərkibə təsir edə bilər, lakin birini hamı üçün mütləq üstün elan etmək düzgün deyil. Dad, əlçatanlıq və ümumi menyu daha praktik seçim meyarlarıdır.
Reyhanı hər gün yemək lazımdır?
Məcburi gündəlik məhsul deyil. Sevirsinizsə digər göyərtilərlə növbələyərək yeməklərə əlavə edə bilərsiniz. Miqdarı yeməyin dadına və şəxsi uyğunluğa görə seçin.
Quru reyhan təzə reyhanla eyni ölçüdə istifadə edilir?
Qurudulmuş göyərtinin dadı və həcmi fərqlidir. Az miqdardan başlayıb dadına görə artırmaq daha yaxşıdır. Bir ovuc təzə yarpağı eyni həcmdə quru reyhanla əvəz etməyin.
